Home / glossary / coping met woede

  COPING MET WOEDE

Woede in het kader van rouw is eigenlijk de intense kracht waarmee mensen in opstand komen tegen hun lot. Wanneer cliënten tot het besef komen dat het echt waar is wat hen overkomt, kan een gevoel van verzet ontstaan: ‘ik wil dit niet’, ‘ik wil dat het weer wordt zoals het was’. Verzet is een natuurlijke eerste reactie op de schrik van een schokkende gebeurtenis. Als we ergens van schrikken, roepen we vaak automatisch ‘neeee!’ Over dit krachtige verzet gaat het als we het hebben over woede in het kader van verliesverwerking. Soms duurt het verzet slechts een fractie van een seconde en soms een leven lang. Vaak gaat het verzet over als het besef van de onvermijdelijkheid van het verlies terrein wint.

Ook het gevoel van onmacht dat een cliënt kan overvallen als hij voor een groot verlies staat, leidt vaak tot sterk verzet en impulsieve woede. Het voelt zo ongrijpbaar en zo onrechtvaardig, alles komt in opstand. Woede is een kracht die in het lichaam en in het bewustzijn van de cliënt woedt. Cliënten zijn in deze gemoedstoestand vaak gespannen, licht ontvlambaar, op hun hoede en gevoelig voor onrecht. De woede van cliënten is ongericht, hij waart bij wijze van spreken vrij rond. Innerlijk, en regelmatig ook uiterlijk, krijgen anderen de volle laag. Cliënten die woede voelen in het kader van verliesverwerking, kunnen zeer snel kwaad worden. De ongerichte woede wordt dan ergens op gericht.

Zowel die gerichte kwaadheid als de onderliggende woede kunnen nieuwe en beangstigende ervaringen zijn. Cliënten die goedmoedig door het leven gingen en nu ineens met deze gemoedstoestand geconfronteerd worden, kunnen daar erg van in de war raken. Inzicht in de essentie van de woede en het verschil met kwaadheid kan deze kracht een stuk hanteerbaarder maken voor de cliënt en zijn omgeving. Voorwaarde is dan wel dat de cliënt openstaat voor dit inzicht en ermee aan de slag wil gaan. Dat kan dan door op zichzelf te reflecteren, door te proberen de verschillen tussen de woede en de kwaadheid te ervaren, door te praten over wat hem overkomt, enzovoort. Niet iedereen zal dit zomaar kunnen. Er zullen ook cliënten zijn die de woede als te bedreigend ervaren en ervoor weg proberen te lopen of er bijvoorbeeld door ontregeld raken.

naar Professioneel omgaan met de coping van cliënten met woede
naar Slinger van verliesverwerking