Home / glossary / coping met depressieve gevoelens en gedachten

  COPING MET DEPRESSIEVE GEVOELENS EN GEDACHTEN

Depressieve gevoelens in het kader van verliesverwerking zijn van heel andere aard dan een klinische depressieve stoornis. Een ingrijpende gebeurtenis kan wel de aanleiding zijn voor een klinische depressie, maar daarmee maakt deze vorm van depressie nog geen deel uit van een normaal menselijk rouwproces. Bij een klinische depressie komt het nogal eens voor dat cliënten gevoelens van woede en verdriet onderdrukken en daardoor niet aan verliesverwerking toekomen. Bij depressieve gevoelens als onderdeel van verliesverwerking komen mensen hier wél aan toe. Zij kampen met sombere gevoelens, die juist door het verwerken van hun verliezen ontstaan.

Wanneer na een ingrijpende gebeurtenis de schok, de woede en het verdriet zijn doorleefd, kan er een moment komen dat alles stilvalt en dat de cliënt wordt overvallen door een intens gevoel van leegte, zinloosheid, eenzaamheid. De cliënt is zelfs te uitgeput om nog emotioneel te kunnen zijn. Hij weet niet meer hoe verder; de pijn is te groot, zelfs voor verdriet. ‘Wat is nog de zin van huilen? Het brengt het verlorene niet terug!’ Deze gemoedstoestand kan erg beangstigend zijn: ‘Komt er nog ooit een einde aan dit lijden? Mijn leven is voorbij!’

Hoewel depressieve gevoelens in de diepte veelal aanwezig zijn, worden deze tijdens de revalidatieperiode niet altijd zo manifest als bijvoorbeeld gevoelens van boosheid en verdriet. Gevoelens van zinloosheid en leegte steken wel regelmatig de kop op, maar worden dan verdrongen door nieuwe schokken vanwege weer nieuwe verliezen. Maar voor de verwerking van verlies kan het emotioneel stilvallen en het doorleven van gevoelens van leegte en zinloosheid heel helpend zijn. Voor een cliënt die daar middenin zit, is dat meestal moeilijk om te beseffen, tenzij iemand al eerder een groot verlies heeft meegemaakt en weet dat in het diepst van de pijn, voorbij de wanhoop en het verdriet, ook de nieuwe kansen liggen. In deze fase heeft de cliënt zijn dromen en verwachtingen laten gaan en is er nog geen nieuwe toekomstvisie voor in de plaats gekomen. Het beeld is leeg en zwart en als de cliënt dat uithoudt en de tijd zijn werk durft te laten doen, dan ontstaat er ruimte voor een nieuw perspectief. Dat is het begin van de weg omhoog.

Ook de tocht omhoog uit het dal kan voor cliënten uiterst pijnlijk zijn. Want als ze bereid zijn om hun verliezen te dragen en nieuwe mogelijkheden te exploreren, is iedere nieuwe kans die ze tegenkomen tegelijk een bevestiging van de onomkeerbaarheid van die verliezen. Het is dan ook verleidelijk om deze pijnlijke en beangstigende fase te willen vermijden en het is begrijpelijk dat cliënten soms juist in deze fase ontregeld raken.

naar Professioneel omgaan met de coping van cliënten met depressieve gevoelens en gedachten
naar Slinger van verliesverwerking