Home / glossary / cognitie: aangaan cliënt

  COGNITIE: AANGAAN CLIËNT   

Het kenmerkende voor deze copingstrategie is dat de cliënt de moeilijke situatie onder ogen ziet en er in zijn hoofd mee aan de slag gaat. Mogelijk onderneemt hij niets om tot verbetering te komen en misschien vermijdt hij wel iets te voelen, maar in zijn hoofd is hij ermee bezig. Hij kan dat op drie verschillende manieren doen. Deze drie manieren lijken op elkaar en deels is er overlap, maar tegelijk zijn er enkele essentiële verschillen.

Bij reflecteren onderzoekt de cliënt het probleem waar hij voor staat, door te proberen het in zijn volle omvang te beschouwen. Hij doet dit open en zonder speciale kaders aan te brengen.
Bijvoorbeeld: Een cliënt bezint zich op zijn ervaringen met het ongeluk. Of hij bespreekt zijn moeilijkheden, neemt alles wat er gebeurd is eens door, overdenkt zijn gevoelens en overweegt zijn mogelijkheden.

Bij controleren wordt het probleem ook onder ogen gezien, maar nu met de intentie om openingen te zoeken om greep te krijgen op de situatie. Interpretatie gaat een grotere rol spelen dan bij reflectie. Bij controle ligt de focus vooral op het beheersen van de moeilijke situatie en eventueel ook op het beheersen van zichzelf ten aanzien van het probleem.
Bijvoorbeeld: Een cliënt zoekt verklaringen: hoe kan het dat hij deze ziekte heeft gekregen? Of overdenkt zijn diagnose op al zijn consequenties voor zijn leven als man en vader. Of iemand is vooral bezig met overdenken hoe alles in de toekomst zal gaan.

Ook herdefiniëren is een manier om een moeilijke situatie beheersbaar te maken. De cliënt probeert voor zichzelf de zaken zodanig op een rijtje te zetten dat de situatie hem niet zal overweldigen. Hij zoekt handvatten om verder te kunnen gaan en de situatie vanuit ene ander perspectief te bekijken.
Bijvoorbeeld: Een cliënt vat voor zichzelf samen wat hij verloren is en hoe dit zich verhoudt tot waar het hem echt om gaat: ‘Het is erg wat er gebeurd is, maar ik leef tenminste nog en daar kan ik van alles van  maken.’ Of een cliënt vergelijkt zich met andere cliënten die er erger en minder erg aan toe zijn en maakt op basis daarvan opnieuw de staat op. Of een cliënt onderzoekt hoe hij de tijd die hem nog rest op een zinvolle wijze kan vormgeven.

naar cognitie: aangaan professional
naar reflectiemodel