Home / glossary / cognitie: vermijden professional

  COGNITIE: VERMIJDENPROFESSIONAL  

Het gebeurt geregeld dat een professional het vermijdt om even stil te staan bij een situatie die ze als moeilijk ervaart. Zij gunt zich hier niet de tijd voor. Waarschijnlijk heeft ze dan niet het zelfvertrouwen dat e adequaat zal kunnen reageren. Misschien vertrouwt ze haar gevoelens niet en is ze bang zich machteloos te voelen of andere pijnlijke emoties te ervaren. Ze kan dan gaan vermijden om cognitief met het lastige gegeven aan de slag te gaan. Dat vermijden kan verschillende vormen aan nemen.

Bij negeren houdt de professional zich niet voldoende bezig met wat er bij haar cliënt en bij haarzelf speelt. Onder deze categorie valt ook het vellen van een oordeel over een cliënt. De professional neemt dan de gegeven situatie en/of de manier waarop de client zich manifesteert niet als uitgangspunt van haar professionele keuzes en interventies. Ze vindt dat een cliënt of situatie anders zou moeten zijn dan. Daarmee is de professionele balans tussen afstand en nabijheid verstoort. Een andere vorm van negeren is. Dat een professional niet merkt welk beroep haar cliënt op haar doet. Het kan zijn dat ze zich zorgen maakt over de situatie en dan kan het lijken alsof ze er cognitief mee bezig is, maar dat kan schijn zijn. Door te piekeren hoeft ze niet na te denken over wat er nu eigenlijk echt speelt bij haarzelf en bij de ander.
Bijvoorbeeld: Een professional vertelt in de teamvergadering over haar moeilijkheden met een cliënt. Ze zegt zich zorgen te maken, maar blijft daarin hangen bij haar beleving. Ze neemt niet de moeite om te observeren wat er speelt bij haar cliënt en bij haarzelf. Ze klaagt meer dan dat ze professioneel reageert.

Buiten zichzelf plaatsen is soms de enige uitweg die een professional ziet om met een moeilijke situatie om te gaan. Zij onttrekt zich dan aan haar verantwoordelijkheid door zich voor dingen die niet goed zijn gegaan te verdedigen en door de schuld bij anderen te leggen.
Bijvoorbeeld: Een cliënt is boos omdat de professional regelmatig vijf minuten te laat komt. De professional gaat niet in op de klacht, maar geeft de planner de schuld. Een cliënt geeft aan dat hij een bepaalde behan-deling niet fijn vindt, en de professional zegt dat cliënt het zo beleeft omdat hij het zelf niet goed aanpakt.

Bij omvormen gaat een professional pijnlijke observaties uit de weg door de werkelijkheid minder zwaar voor te stellen. Zij kan haar eigen waarneming omvormen of ze kan de werkelijkheid van haar cliënt proberen te verzachten. Dit doet ze misschien omdat de pijn van haar cliënt voor haarzelf confronterend is, of omdat ze denkt dat het voor de cliënt beter is als deze zijn situatie minder zwaar beleeft.
Bijvoorbeeld: Een professional antwoordt op de belangstellende vraag of het niet zwaar is om dagelijks met zulke ernstig beschadigde mensen te werken met een licht schouderophalen en zegt: ‘Ach, dat denkt iedereen, maar als je zoveel gezien hebt als ik raakt je dat niet meer.’ Of een cliënt zegt tegen een professional dat hij niet echt vooruitgaat en dat hij er niet meer tegen kan, waarop de professional reageert door te vertellen wat er allemaal al verbeterd is.

naar cognitie: vermijden cliënt
naar reflectiemodel