Home / glossary / cognitie: ontregelen professional

  COGNITIE: ONTREGELENPROFESSIONAL  

Bij cognitieve ontregeling is de professional niet in staat om de situatie waar zij voor staat te overzien of te overdenken. Zij is het contact met zichzelf en met haar professionaliteit kwijt. Een cognitief ontregelde coping kan zich op vele manieren manifesteren, waarbij er net als bij de cliënt twee basispatronen zijn: blokkeren en doorschieten.

Als een professional ontkent – cognitief blokkeert – dringen bepaalde cognities die in de situatie een rol spelen niet tot haar door. Zij houdt belangrijke informatie buiten haar bewustzijn, waardoor ze zich geen scherp beeld kan vormen van de interactie met de cliënt. Ze onderkent het bijvoorbeeld niet wanneer ze in de interactie met haar cliënt op persoonlijke taboes stuit.
Bijvoorbeeld: Een professional is zich er totaal niet van bewust dat haar eigen normen voor de interactie met een cliënt bepalend zijn. Zij hoort bijvoorbeeld niet dat haar cliënt om informatie over seksualiteit vraagt. Of ze beseft niet dat een cliënt haar al enkele signalen heeft geven dat hij een amoureuze verhouding met haar wil. Of ze merkt niet dat ze tegen haar eigen principes in handelt. Of ze beseft niet dat haar overtuiging over mensen uit een andere cultuur haar geduld negatief beïnvloeden, en als ze hierop aangesproken wordt ontkent ze dit.

Een professional die catastrofeert – cognitief doorschiet – is de controle over haar gedachten kwijt. Twijfel voert de boventoon en haar denken is niet langer professioneel. Zij ziet zichzelf falen en heeft geen idee hoe dat proces te keren. Of ze loopt in haar gedachten ver vooruit op wat er in de interactie met een cliënt allemaal mis kan gaan. Er is dan sprake van een te ver doorgeschoten anticiperen. Of ze plaatst haar normen zo sterk op de voorgrond dat ze geen professionele distantie meer heeft.
Bijvoorbeeld: Een professional zit vol twijfels over haar mogelijkheden om iets voor haar cliënt te kunnen betekenen. Ze wint geen advies in bij collega’s, maar blijft in gedachten rondmalen over haar eigen falen. Of een professional doet negatieve beweringen over de capaciteiten van haar cliënt om te kunnen revalideren, zonder dat ze bij haar collega’s checkt of haar bevindingen staaft met metingen. Of een professional heeft een allergie opgebouwd voor een cliënt en ventileert tijdens besprekingen haar overtuigingen zonder vanuit een professionele blik zichzelf te corrigeren.

naar cognitie: ontregelen cliënt
naar reflectiemodel